عنوان دوره آموزشی: محیط کار و ارتباطات انسانی
دکتر امیر حسین حسین پور
دکتری تخصصی مشاوره از دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تهران، عضو هیئت علمی دانشگاه
نحوه برگزاری : آنلاین
- حضور در دوره آموزشی و اعطای گواهی برای عموم رایگان
گواهی پایان دوره: گواهی پایان دوره توسط شرکت آتی سلامت محیط و کار پویا اعطا می گردد. این شرکت دارای مجوز آموزشی از مرکز تحقیقات وزارت کار و سازمان فنی و حرفه ای کشور می باشد.
با عنایت به وبینار فوق، مطلب زیر می تواند برای شما مفید باشد.
نقش ارتباطات مؤثر در بهبود بهرهوری، کاهش تعارضات و ارتقای سلامت کارکنان
محیط کار تنها یک فضای فیزیکی برای انجام وظایف سازمانی نیست؛ بلکه یک سیستم اجتماعی پویا است که انسانها در آن تعامل کرده، تصمیم میگیرند، همکاری میکنند و برای دستیابی به اهداف مشترک تلاش میکنند. در چنین محیطی، ارتباطات انسانی مهمترین عاملی است که کیفیت روابط کاری، میزان بهرهوری، عملکرد کارکنان و سلامت روان آنها را تعیین میکند.
تحقیقات موسسات معتبر بینالمللی مانند HBR و SHRM نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد تعارضات سازمانی ناشی از ارتباطات نادرست یا ناکارآمد است.
در ادامه، به صورت کاربردی و جامع به بررسی اصول ارتباطات انسانی در محیط کار، مهارتهای ارتباطی ضروری، نشانههای ارتباط ضعیف، راهکارهای تقویت تعاملات مثبت، و نقش مدیریت منابع انسانی در توسعه روابط کاری سالم میپردازیم.
محتوای آموزشی پیشنهادی: وبینارها و دوره های آموزشی مهارت های نرم
بخش اول: اهمیت ارتباطات انسانی در محیط کار
- افزایش بهرهوری و کیفیت کار: در محیطهایی که ارتباطات روان و شفاف برقرار است:
- کارکنان وظایف را بهتر درک میکنند
- از انتظارات مدیران آگاهاند
- تصمیمگیری سریعتر انجام میشود
- خطاها کاهش مییابد
- انگیزه و روحیه افزایش پیدا میکند
ارتباطات مؤثر باعث هماهنگی عملکرد، جلوگیری از کارهای تکراری و افزایش سرعت انجام پروژهها میشود.
- کاهش استرس و تعارضات شغلی: ارتباطات شفاف بین مدیران و کارکنان و میان کارکنان با یکدیگر، موجب کاهش سوءتفاهم و ایجاد احترام متقابل میشود. این مسئله تأثیر مستقیمی بر سلامت روان و کاهش فرسودگی شغلی دارد.
- تقویت فرهنگ سازمانی: فرهنگ سازمانی حاصل مجموعهای از ارزشها، رفتارها و تعاملات انسانی است. ارتباطات صحیح ابزاری است که فرهنگ مثبت را تقویت کرده و رفتار حرفهای را نهادینه میکند.
محتوای آموزشی پیشنهادی: نقش ارتباطات در HSE
بخش دوم: انواع ارتباطات انسانی در محیط کار
- ارتباطات کلامی: این نوع ارتباط شامل مکالمات حضوری، جلسات، تماس تلفنی و گفتوگوهای روزمره است. مهارتهای ضروری:
- وضوح گفتار
- لحن مناسب
- اجتناب از کلمات مبهم
- ارائه اطلاعات دقیق
- ارتباطات غیرکلامی: تحقیقات دانشگاه UCLA نشان میدهد که ۷۰٪ پیامهای انسانی از طریق زبان بدن منتقل میشود. نمونهها:
- حالات چهره
- حرکات دست
- فاصله فیزیکی
- حالت بدن
- تماس چشمی
- ارتباطات نوشتاری: در سازمانهای امروزی، ایمیل، گزارشات، پیامهای داخلی و شبکههای سازمانی نقش مهمی در انتقال اطلاعات دارند. نوشتار باید:
- مختصر
- دقیق
- بدون ابهام
- ساختاریافته
- ارتباطات دیجیتال (امروزیترین شکل ارتباط در کار): این مدل شامل پیامرسانهای داخلی (مانند Slack)، تماسهای ویدئویی، سامانههای مدیریت پروژه (مانند Trello و Notion) و داشبوردهای همکاری است. ارتباط دیجیتال سرعت کارها را بالا میبرد اما در صورت نبود قوانین، میتواند منجر به سوءتفاهم شود.
محتوای آموزشی پیشنهادی: جلسه صفرم پلاسمای ارتباطات
بخش سوم: مهارتهای حیاتی ارتباطات انسانی در محیط کار
- مهارت گوشدادن فعال (Active Listening): یکی از مهمترین مهارتها در روابط کاری است. اصول گوشدادن فعال:
- تمرکز کامل بر گوینده
- عدم قضاوت
- ارائه بازخورد
- طرح پرسش جهتدار
- خلاصهسازی موارد مهم
- هوش هیجانی (EQ): هوش هیجانی شامل توانایی تشخیص، مدیریت و ابراز صحیح احساسات است. کارکنان دارای EQ بالا:
- بهتر همکاری میکنند
- کمتر دچار تعارض میشوند
- روحیه بالاتری دارند
محتوای آموزشی پیشنهادی: تکنیک های افزایش هوش هیجانی
- مهارت بازخورد دادن: بازخورد باید:
- مشخص
- محترمانه
- بدون حمله شخصی
- قابل اجرا
- مهارت مذاکره و حل تعارض: در محیط کار، تعارض اجتنابناپذیر است. مهارت حل تعارض شامل:
- شناخت منبع تعارض
- گفتوگو با احترام
- ارائه راهحل بردبرد
- تمرکز بر مسئله نه فرد
- مهارت کار تیمی: بدون تعامل مثبت، تیمها دچار سردرگمی، ناهماهنگی و فرسایش میشوند. اصول کار تیمی مؤثر:
- اعتماد
- مسئولیتپذیری
- تعریف نقشها
- هدف مشترک
- ارتباط مستمر
بخش چهارم: مشکلات رایج ارتباطی در محیط کار (و راهحلها)
- سوءتفاهم در ارتباطات: علتها:
- زبان مبهم
- عدم وضوح مسئولیتها
- پیامهای چندمعنایی
راهحلها:
- استفاده از جملات شفاف
- تکرار و خلاصهسازی
- ثبت توافقات به صورت مکتوب
- ارتباطات بیش از حد یا ناکافی
- ارتباط زیاد = سردرگمی
- ارتباط کم = ناهماهنگی
راهکار:
تعیین کانال ارتباطی مناسب برای هر نوع پیام (ایمیل، پیام فوری، تماس تلفنی و …).
- فقدان بازخورد: سکوت مدیران موجب سردرگمی کارکنان میشود. راهکار:
- جلسات بازخورد ماهانه
- سیستم ارزیابی عملکرد شفاف
- تعارضات بینفردی: راهکار:
- گفتوگوی مستقیم
- استفاده از میانجیگری
- تعریف قوانین رفتاری
محتوای آموزشی پیشنهادی: مهارت حل تعارض در محیط کار
بخش پنجم: نقش مدیریت منابع انسانی در تقویت ارتباطات کاری
- طراحی فرهنگ سازمانی مبتنی بر احترام: واحد HR باید ارزشهای ارتباطی مانند احترام، همدلی و صداقت را در سازمان اجرا و پایش کند.
- آموزش مهارتهای ارتباطی: کارگاهها و دورههای ضروری:
- فن بیان
- مذاکره
- مدیریت تعارض
- هوش هیجانی
- ارتباطات دیجیتال
- تدوین آییننامه ارتباطات داخلی: در آییننامه باید موارد زیر مشخص شود:
- کانالهای رسمی ارتباطی
- نحوه ارسال گزارش
- زمان پاسخگویی
- نحوه برگزاری جلسات
- ارزیابی رضایت کارکنان: با استفاده از پرسشنامههای دورهای HR میتواند کیفیت روابط کاری را سنجیده و اقدامات اصلاحی انجام دهد.
محتوای آموزشی پیشنهادی: مرور اجمالی بر فرهنگ سازمانی با اولویت ایمنی
بخش ششم: تکنیکهای عملی برای بهبود ارتباطات در محیط کار
تکنیک ۱: بر اساس مدل 7Cs ارتباطات، پیام مؤثر باید:
- واضح (Clear)
- مختصر (Concise)
- کامل (Complete)
- دقیق (Correct)
- مؤدبانه (Courteous)
- سازگار (Coherent)
- مشخص (Concrete)
تکنیک ۲: قانون 24 ساعته پاسخگویی
برای جلوگیری از تنش و سوءتفاهم، بهتر است پاسخ ایمیلها و پیامهای کاری نهایتاً ظرف 24 ساعت داده شود.
تکنیک ۳: جلسات ایستاده (Standup Meetings): جلسات کوتاه روزانه که باعث:
- شفافیت وظایف
- هماهنگی تیم
- افزایش سرعت تصمیمگیری
تکنیک ۴: دفترچه ارتباطات داخلی: ثبت تصمیمات، قوانین، برنامهها، تغییرات و هدفها باعث جلوگیری از سردرگمی و تثبیت شفافیت میشود.
محتوای آموزشی پیشنهادی: تکنیکهای ارتباط موثر درHSE
جمعبندی
ارتباطات انسانی ستون اصلی موفقیت سازمانهاست. محیط کار بدون ارتباطات صحیح، به سرعت دچار تعارض، افت بهرهوری و کاهش رضایت کارکنان میشود. با استفاده از مهارتهایی همچون گوشدادن فعال، بازخورد مؤثر، هوش هیجانی، مذاکره و کار تیمی و همچنین تعریف ساختارهای سازمانی مناسب میتوان محیطی سالم، پویا و با عملکرد بالا ایجاد کرد.
ارتباطات خوب یک مهارت ساده نیست؛ یک سرمایه سازمانی است.
محتوای آموزشی پیشنهادی: هنر ارتباط مؤثر، کلید موفقیت در دانشگاه و زندگی
"شرکت فناور آتی سلامت محیط کار و پویا، دارای مجوز برگزاری دوره های آموزشی از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان فنی و حرفه ای کشور،مجوز کانون تبلیغات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مجوز فناوری تحت حمایت پارک علم و فناوری یزد می باشد."