عنوان دوره آموزشی: پایش هوشمند و نگهداشت نیروگاه های خورشیدی

دکتر حبیب الله رواقی اردبیلی: مدیر دفتر تحقیقات شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ

دکتر عارف اسکندری: عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران،دانشکده برق

نحوه برگزاری: آنلاین

حضور در دوره آموزشی برای عموم رایگان

اعطای گواهینامه معتبر رایگان به دانشجویان طرح مهارت افزایی (طرح کاد پلاس) 

هزینه دریافت گواهی نامه معتبر برای سایر شرکت کنندگان در دوره آموزشی (115 هزار تومان ) 

گواهی پایان دوره: گواهی پایان دوره توسط شرکت آتی سلامت محیط و کار پویا اعطا می گردد. این شرکت دارای مجوز آموزشی از مرکز تحقیقات وزارت کار، مؤسسه کار و تأمین اجتماعی و سازمان فنی و حرفه ای کشور می باشد.

با توجه به برگزاری وبینار فوق، مطالعه‌ی این مطلب می‌تواند برای شما مفید و کاربردی باشد.

پایش هوشمند و نگهداشت نیروگاه‌های خورشیدی(Smart Monitoring and Maintenance of Solar Power Plant)

در سال‌های اخیر، دغدغه‌های جهانی درباره‌ی تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین باعث شده تا نگاه‌ها بیش از پیش به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر معطوف شود. در این میان، انرژی خورشیدی به‌دلیل پاک بودن، فراوانی و هزینه‌ی بهره‌برداری پایین، جایگاهی ویژه در آینده‌ی انرژی جهان یافته است. اما نصب پنل‌های خورشیدی تنها گام نخست است؛ برای دستیابی به عملکرد پایدار، اقتصادی و بلندمدت باید به پایش هوشمند و نگهداشت منظم نیروگاه‌ها توجه ویژه داشت.

کسب و کارهای مرتبط با تأمین، مشاور و مجری پنل های خورشیدی

پایش هوشمند چیست؟

پایش هوشمند یا Smart Monitoring فرآیندی است که طی آن داده‌های عملکرد نیروگاه به‌طور مداوم جمع‌آوری، ذخیره و تحلیل می‌شوند. این داده‌ها شامل توان خروجی هر پنل، شدت تابش، دمای محیط، وضعیت اینورترها، ولتاژ، جریان و سایر شاخص‌های کلیدی عملکرد است. سیستم‌های پایش هوشمند از فناوری‌های نوینی مانند اینترنت اشیاء (IoT)، هوش مصنوعی (AI) و تحلیل داده‌های کلان (Big Data Analytics) بهره می‌گیرند. این سامانه‌ها همانند چشم دیجیتالی نیروگاه عمل می‌کنند و کوچک‌ترین ناهنجاری را پیش از تبدیل‌شدن به مشکل جدی، شناسایی می‌کنند.

چرا نگهداشت نیروگاه‌های خورشیدی اهمیت دارد؟

پنل‌های خورشیدی، به دلیل نداشتن قطعات متحرک، در نگاه اول به تعمیر و نگهداری اندکی نیاز دارند. اما در واقعیت، عواملی مانند گرد و غبار، باد، رطوبت، باران‌های اسیدی و تغییرات دمایی، به مرور زمان راندمان آن‌ها را کاهش می‌دهند. بنابراین، اجرای یک برنامه‌ی نگهداشت منظم، علمی و هدفمند برای حفظ بازده نیروگاه و جلوگیری از افت تولید انرژی کاملاً ضروری است. اهداف اصلی نگهداشت:

• افزایش طول عمر پنل‌ها و تجهیزات
• حفظ سطح تولید در مقدار طراحی‌شده
• پیشگیری از توقف‌های ناگهانی تولید
• کاهش هزینه‌های تعمیرات اضطراری

طبق مطالعات بین‌المللی، اجرای نگهداشت اصولی می‌تواند راندمان نیروگاه را تا ۲۰ درصد افزایش داده و هزینه‌های عملیاتی را تا ۳۰ درصد کاهش دهد.

  انواع روش‌های نگهداشت در نیروگاه‌های خورشیدی

1. نگهداشت اصلاحی (Corrective Maintenance): انجام تعمیرات پس از بروز خرابی. این روش معمولاً پرهزینه و زمان‌بر است.
2. نگهداشت پیشگیرانه (Preventive Maintenance): شامل بازرسی‌های دوره‌ای، تمیزکاری و تعویض قطعات پیش از خرابی احتمالی است.
3. نگهداشت پیش‌بینانه (Predictive Maintenance): مدرن‌ترین نوع نگهداشت است که با تکیه بر داده‌های پایش هوشمند و الگوریتم‌های یادگیری ماشین، خرابی‌ها را پیش از وقوع پیش‌بینی می‌کند. این روش دقت تصمیم‌گیری و کارایی نیروگاه را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.

فناوری‌های کلیدی در پایش هوشمند نیروگاه خورشیدی

1. اینترنت اشیاء (IoT): سنسورهای هوشمند نصب‌شده روی پنل‌ها، اینورترها و کابل‌ها داده‌های حیاتی را جمع‌آوری کرده و از طریق اینترنت به سامانه مرکزی ارسال می‌کنند.
2. سیستم‌های :SCADAسامانه‌ی SCADA امکان نظارت و کنترل از راه دور بر عملکرد اجزای نیروگاه را فراهم می‌کند. اپراتور با استفاده از داشبوردهای گرافیکی می‌تواند وضعیت لحظه‌ای تولید انرژی، خرابی‌ها و هشدارها را مشاهده کند.
3. هوش مصنوعی و یادگیری ماشین: الگوریتم‌های هوشمند، با تحلیل داده‌های تاریخی، الگوهای ناهنجار را تشخیص داده و احتمال خرابی‌های آینده را پیش‌بینی می‌کنند. برای نمونه، افت ناگهانی توان خروجی یک ردیف از پنل‌ها می‌تواند نشانه‌ی سایه‌اندازی یا آلودگی سطح پنل باشد.
4. استفاده از پهپادها (Drones): پهپادهای مجهز به دوربین‌های نوری و حرارتی، امکان بازرسی دقیق و سریع نیروگاه‌های وسیع را فراهم کرده‌اند. این فناوری در شناسایی نقاط داغ (Hot Spots)، ترک‌های ریز و نواحی آلوده بسیار مؤثر است.
5. پلتفرم‌های ابری و تحلیل داده: داده‌های جمع‌آوری‌شده در فضای ابری ذخیره و تحلیل می‌شوند. مدیران نیروگاه می‌توانند از طریق گزارش‌های تحلیلی به ارزیابی عملکرد، شناسایی نقاط ضعف و مقایسه‌ی بازده بخش‌های مختلف بپردازند.

محتوای آموزشی مرتبط: وبینارها و دوره های آموزشی مدیریت انرژی

مزایای پیاده‌سازی پایش هوشمند

• افزایش راندمان تولید انرژی از طریق تشخیص سریع نواحی با عملکرد ضعیف
• کاهش هزینه‌های نگهداشت با تمرکز بر مشکلات واقعی
• پیشگیری از خرابی‌های زنجیره‌ای و کاهش زمان توقف تولید
• بهبود تصمیم‌گیری مدیریتی با تکیه بر داده‌های دقیق و لحظه‌ای
• افزایش طول عمر تجهیزات از طریق نگهداری اصولی
• امکان مقیاس‌پذیری بالا برای مدیریت چند نیروگاه به‌صورت هم‌زمان

چالش‌های پیاده‌سازی پایش هوشمند

با وجود تمام مزایا، اجرای سیستم‌های پایش هوشمند بدون چالش نیست:

1. هزینه‌ی اولیه بالا برای خرید تجهیزات و نرم‌افزارها
2. نیاز به اینترنت پایدار در مناطق دورافتاده
3. حجم زیاد داده‌ها که تحلیل آن نیازمند زیرساخت مناسب است
4. کمبود نیروی متخصص برای تفسیر داده‌ها و کار با ابزارهای تحلیلی

نمونه واقعی از اجرای پایش هوشمند

در یک نیروگاه خورشیدی ۵ مگاواتی در اسپانیا، پیاده‌سازی سامانه‌های مبتنی بر IoT و هوش مصنوعی باعث شد میزان خطاهای عملکردی پنل‌ها ۴۵ درصد کاهش یابد و بهره‌وری کلی نیروگاه در مدت شش ماه، ۸ درصد افزایش پیدا کند. این تجربه نشان می‌دهد که پایش هوشمند تنها یک فناوری لوکس نیست، بلکه ابزاری اقتصادی برای حفظ سرمایه و افزایش بازده پروژه است.

جمع‌بندی

پایش هوشمند و نگهداشت نیروگاه‌های خورشیدی، نقطه‌ی تلاقی فناوری دیجیتال و مهندسی انرژی است. با استفاده از هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و تحلیل داده، می‌توان نیروگاه‌هایی هوشمندتر، کارآمدتر و پایدارتر داشت.

این دوره آموزشی به مدیران، مهندسان و کارشناسان کمک می‌کند تا با هزینه‌ی کمتر و بازده بیشتر، گامی مؤثر در توسعه‌ی انرژی پاک بردارند.

"شرکت فناور آتی سلامت محیط کار و پویا، دارای مجوز برگزاری دوره های آموزشی از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان فنی و حرفه ای کشور،مجوز کانون تبلیغات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مجوز فناوری تحت حمایت پارک علم و فناوری یزد می باشد."