عنوان دوره آموزشی: مروری بر قوانین کار

مهندس علیرضا پهلوان حسینی

عضو هیئت تشخیص اداره کار یزد

نحوه برگزاری: آنلاین

حضور در دوره آموزشی برای عموم رایگان

اعطای گواهینامه معتبر رایگان به دانشجویان طرح مهارت افزایی (طرح کاد پلاس) 

هزینه دریافت گواهی نامه معتبر برای سایر شرکت کنندگان در دوره آموزشی (115 هزار تومان ) 

گواهی پایان دوره: گواهی پایان دوره توسط شرکت آتی سلامت محیط و کار پویا اعطا می گردد. این شرکت دارای مجوز آموزشی از مرکز تحقیقات وزارت کار، مؤسسه کار و تأمین اجتماعی و سازمان فنی و حرفه ای کشور می باشد.

با توجه به برگزاری وبینار فوق، مطالعه‌ی این مطلب می‌تواند برای شما مفید و کاربردی باشد.

 مروری بر قوانین کار در ایران

قانون کار یکی از بنیادی‌ترین قوانین اجتماعی و اقتصادی هر کشور است که روابط بین کارگر و کارفرما را تنظیم می‌کند. در ایران، قانون کار با الهام از اصول قانون اساسی و با هدف تأمین عدالت اجتماعی، حمایت از نیروی کار و حفظ حقوق کارفرمایان تدوین شده است. این قانون تمامی اشخاصی را که در ازای دریافت مزد یا حقوق برای دیگری کار می‌کنند، تحت پوشش قرار می‌دهد و تعادل بین منافع نیروی کار و کارفرما را تضمین می‌کند.

متن کامل قانون کار

 شمول قانون کار

بر اساس ماده ۵ قانون کار، تمام کارگران، کارفرمایان، نمایندگان آنان و کارآموزان و نیز تمام کارگاه‌ها مشمول مقررات این قانون هستند. کارگاه در قانون کار به محلی اطلاق می‌شود که کارگر به درخواست کارفرما در آن‌جا کار می‌کند، از جمله کارخانجات، شرکت‌ها، مؤسسات، کارهای ساختمانی و حتی کارهای خدماتی کوچک. همچنین مطابق ماده ۶، بهره‌کشی از نیروی انسانی و اجبار افراد به انجام کار معین ممنوع است و تمام افراد بدون توجه به جنسیت، نژاد، زبان یا قومیت از حقوق مساوی در محیط کار برخوردارند.

 قرارداد کار و شرایط آن

در فصل دوم قانون کار، قرارداد کار به‌عنوان توافق کتبی یا شفاهی بین کارگر و کارفرما تعریف می‌شود که در آن کارگر متعهد می‌شود کاری را در قبال دریافت مزد برای کارفرما انجام دهد. بر اساس مواد ۹ و ۱۰ این قانون، قرارداد کار باید شامل اطلاعاتی مانند نوع کار، حقوق و مزایا، ساعات کار، تعطیلات، محل کار، مدت قرارداد و تاریخ انعقاد باشد. همچنین قانون تصریح می‌کند که: در دوره آزمایشی، هر یک از طرفین می‌تواند بدون اخطار قبلی قرارداد را فسخ کند. هر نوع تغییر در مالکیت کارگاه یا ادغام و انتقال آن تأثیری در قرارداد کارگران ندارد و کارفرمای جدید قائم‌مقام حقوقی کارفرمای سابق محسوب می‌شود.

 تعلیق و خاتمه قرارداد کار

فصل سوم قانون کار به تعلیق قرارداد پرداخته است. قرارداد کار ممکن است در شرایطی مانند حوادث غیرمترقبه (قوه قهریه)، مرخصی تحصیلی یا توقیف موقت کارگر به حالت تعلیق درآید. پس از رفع علت تعلیق، کارگر باید به کار بازگردد و در صورت خودداری کارفرما از پذیرش وی، این عمل در حکم اخراج غیرقانونی است. در مورد خاتمه قرارداد کار نیز مواد ۲۴ تا ۳۳ تکالیف طرفین را مشخص کرده‌اند. برای مثال:

 کارگر در صورت پایان کار یا بازنشستگی مستحق دریافت مزایای پایان کار معادل یک ماه آخرین حقوق به ازای هر سال سابقه است. در صورت ازکارافتادگی یا کاهش توانایی جسمی، کارفرما موظف است خسارت متناسب با سابقه پرداخت کند.

 ساعات کار، تعطیلات و مرخصی‌ها

مطابق ماده ۵۱، ساعات کار کارگران نباید از ۴۴ ساعت در هفته تجاوز کند. کارگران حق دارند در ازای هر هفته کار، یک روز تعطیلی اجباری (معمولاً جمعه) با دریافت مزد داشته باشند. همچنین روز ۱۱ اردیبهشت (روز جهانی کارگر) جزء تعطیلات رسمی محسوب می‌شود. مرخصی سالانه کارگران برابر با یک ماه با احتساب جمعه‌ها است و در کارهای سخت و زیان‌آور، این مرخصی به پنج هفته افزایش می‌یابد. زنان کارگر نیز بر اساس ماده ۷۶ از ۹۰ روز مرخصی زایمان برخوردارند که قابل تمدید برای زایمان دوقلو است.

 شرایط کار زنان و نوجوانان

قانون کار ایران به صراحت از حقوق زنان و نوجوانان شاغل حمایت می‌کند. مطابق ماده ۷۵، انجام کارهای خطرناک، سخت و زیان‌آور برای زنان ممنوع است. کارفرمایان مکلف‌اند تسهیلات رفاهی مانند مهدکودک، سرویس ایاب‌وذهاب و امکانات بهداشتی مناسب برای بانوان فراهم کنند. در خصوص کار نوجوانان، به استناد ماده ۷۹، به‌کارگیری افراد زیر ۱۵ سال ممنوع است و اشتغال افراد ۱۵ تا ۱۸ سال تنها با رعایت شرایط ویژه و آزمایش‌های پزشکی مجاز می‌باشد.

 ایمنی، بهداشت و بازرسی کار

در فصل نهم قانون کار، مقررات مربوط به حفاظت فنی و بهداشت محیط کار بیان شده است. وزارت کار موظف است بازرسی‌های دوره‌ای در کارگاه‌ها انجام دهد تا از رعایت اصول ایمنی اطمینان حاصل شود. چنانچه کارفرما وسایل ایمنی لازم را فراهم کرده ولی کارگر از آن استفاده نکند، در صورت وقوع حادثه، کارفرما مسئولیتی نخواهد داشت.

محتوای آموزشی مرتبط: وبینارها و دوره های آموزشی مدیریت HSE

 اتباع خارجی و شرایط اشتغال آنان

مطابق ماده ۱۲۰، اتباع بیگانه نمی‌توانند در ایران شاغل شوند مگر آنکه دارای پروانه کار معتبر باشند. اشتغال اتباع بدون مجوز، جرم محسوب می‌شود و کارفرما می‌تواند به مجازات نقدی یا حبس محکوم گردد.

 ضمانت اجرا و مجازات‌ها

فصل یازدهم قانون کار به جرایم و مجازات‌های مرتبط با نقض قانون کار اختصاص دارد. برای نمونه: کارفرمایانی که از بیمه‌کردن کارگران خودداری کنند، بر اساس ماده ۱۸۳ به جریمه نقدی یا حبس محکوم خواهند شد. عدم اجرای آراء مراجع حل اختلاف نیز مشمول جریمه‌ای تا ۲۰۰ برابر حداقل مزد روزانه کارگر است.

 نقش شورای عالی کار

بر اساس ماده ۱۶۷، شورایی تحت عنوان شورای عالی کار در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تشکیل می‌شود. این شورا مسئول تعیین حداقل مزد سالانه، تصویب آیین‌نامه‌های اجرایی قانون کار و رسیدگی به پیشنهادات اصلاحی در حوزه روابط کار است. اعضای شورا شامل نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت هستند.

محتوای آموزشی مرتبط: آشنایی با وظایف قانونی کارفرمایان و پیمانکاران در حوزه پیشگیری از حوادث و بیماری های ناشی از کار و تبعات حقوقی ناشی از آن

 جمع‌بندی

قانون کار ایران چارچوبی جامع برای تنظیم روابط بین کارگر و کارفرما فراهم کرده است تا از بروز اختلافات جلوگیری شود و عدالت در محیط کار برقرار گردد. رعایت این قانون نه‌تنها به نفع کارگران است، بلکه باعث افزایش بهره‌وری، ثبات شغلی و رشد اقتصادی نیز می‌شود.

"شرکت فناور آتی سلامت محیط کار و پویا، دارای مجوز برگزاری دوره های آموزشی از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان فنی و حرفه ای کشور،مجوز کانون تبلیغات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مجوز فناوری تحت حمایت پارک علم و فناوری یزد می باشد."